06.10.2026

CSRD na Omnibus I: nieuwe drempels en herziene ESRS vanaf 2027

Name: Carbonova Build
Brand: Carbonova

Luchtfoto van de tankterminals in de Europoort met windturbines op de zeewering (AI-gegenereerde illustratie)

Omnibus I beperkt de CSRD tot ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en € 450 miljoen omzet; de herziene ESRS gelden vanaf boekjaar 2027. Wat er verandert, welke opties er voor 2026 zijn en wat industrie en toeleveranciers moeten voorbereiden.

Richtlijn (EU) 2026/470, kortweg Omnibus I, heeft de CSRD beperkt tot ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen. Op 21 september 2026 zijn bovendien de herziene Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportering (ESRS) in het Publicatieblad verschenen; ze gelden voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Voor de zware industrie verandert hoeveel er gerapporteerd moet worden, maar niet de behoefte aan emissiedata die een controle doorstaan.

Wie nog onder de CSRD valt

Ondernemingen in de EU: meer dan 1.000 werknemers en een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen, met rapportageplicht vanaf boekjaar 2027.
Groepen van buiten de EU: moedermaatschappijen met meer dan € 450 miljoen netto-omzet in de EU en een dochteronderneming of bijkantoor in de EU met meer dan € 200 miljoen netto-omzet, vanaf boekjaar 2028.
Beursgenoteerde mkb-ondernemingen (kmo's): vallen niet langer onder de verplichting.
Eerste golf: lidstaten mogen ondernemingen die al rapporteren en onder de nieuwe drempels blijven, vrijstellen voor de boekjaren 2025 en 2026.

De lidstaten moeten de richtlijn uiterlijk 19 maart 2027 omzetten. Omnibus I beperkt ook de richtlijn inzake passende zorgvuldigheid (CSDDD) tot ondernemingen met meer dan 5.000 werknemers en meer dan € 1,5 miljard netto-omzet; die verplichtingen gelden vanaf 26 juli 2029.

Wat de herziene ESRS veranderen

Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563 van 3 juli 2026 wijzigt de set standaarden die sinds 2023 geldt:

Minder verplichte gegevens: volgens de Commissie meer dan 60% minder verplichte datapunten.
Toepassing: boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen.
Boekjaar 2026: er geldt een overgangsregeling. Ondernemingen kunnen de herziene standaarden al toepassen, bij de bestaande blijven of die met bepaalde versoepelingen gebruiken; leg de gekozen optie vast.
Vrijwillige standaard: Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 stelt de standaard voor vrijwillig gebruik vast voor ondernemingen die worden beschermd door het plafond voor informatieverzoeken in de waardeketen (value chain cap).

Dat plafond is belangrijk voor toeleveranciers: vanaf boekjaar 2027 mag een rapportageplichtige onderneming voor haar verslag niet meer informatie verlangen van ondernemingen in haar waardeketen met maximaal 1.000 werknemers dan de vrijwillige standaard voorschrijft.

Wat voor de zware industrie hetzelfde blijft

Klimaat blijft de kern: de klimaatstandaard ESRS E1 vraagt nog steeds om de broeikasgasinventaris per scope wanneer klimaat een materieel onderwerp is, en het verslag blijft onderworpen aan externe assurance met een beperkte mate van zekerheid.
Dezelfde data voor meerdere verplichtingen: installatiedata over brandstoffen, elektriciteit en procesemissies zijn ook nodig voor het EU ETS, voor de ingebedde emissies die CBAM-importeurs opvragen en voor de vragenlijsten van klanten.
Buiten het toepassingsgebied stoppen de verzoeken niet: rapportageplichtige klanten en banken blijven data opvragen; de vrijwillige standaard bepaalt de bovengrens van wat zij voor hun verslag mogen verlangen.

Stand van zaken in Nederland en België

In Nederland is het wetsvoorstel Wet implementatie richtlijn duurzaamheidsrapportering (Kamerstuk 36 678) op 13 januari 2025 ingediend; begin oktober 2026 is het volgens de website van de Eerste Kamer nog in behandeling bij de Tweede Kamer. De drempels van Omnibus I worden pas Nederlands recht met de nationale omzetting, die uiterlijk 19 maart 2027 rond moet zijn. Controleer de actuele stand in het Staatsblad voordat u deadlines vastlegt.

België heeft de CSRD omgezet met de wet van 2 december 2024. Op 8 juni 2026 diende de regering bij de Kamer een wetsontwerp in (DOC 56 1596) dat de vrijstelling voor boekjaar 2026 mogelijk maakt voor ondernemingen uit de eerste golf die onder de nieuwe drempels blijven, en op 18 juli 2026 keurde de ministerraad een voorontwerp goed voor de gedeeltelijke omzetting van Omnibus I. Ga in het Belgisch Staatsblad na welke teksten inmiddels gelden.

Wat u in het vierde kwartaal van 2026 kunt doen

Toets het toepassingsgebied op groepsniveau: werknemers en netto-omzet afgezet tegen de nieuwe drempels, inclusief de regel voor moedermaatschappijen van buiten de EU.
Kies en documenteer de optie voor boekjaar 2026: de bestaande standaarden, de bestaande met versoepelingen of de herziene.
Bouw de lijst met datapunten opnieuw op aan de hand van de herziene ESRS en wijs elk datapunt een bronsysteem en een verantwoordelijke toe.
Leg de grenzen van de broeikasgasinventaris vast en zet op papier welke vennootschappen en installaties erin zijn opgenomen.
Breng installatiedata vóór de controle onder in een audittrail: bron, methode, emissiefactor en datum van elk getal.
Beantwoord verzoeken van klanten met de vrijwillige standaard als maatstaf.

Hoe Carbonova helpt

Carbonova (São Paulo, Brazilië) ontwikkelt Carbonova CarbonOS, een platform met 15 gespecialiseerde AI-agents dat operationele data samenbrengt voor broeikasgasinventarissen, MRV, CBAM-data over ingebedde emissies en rapportage aan toezichthouders, en elke rekenstap vastlegt in een audittrail. CarbonOS vervangt de accountant (in België de bedrijfsrevisor) en de verificateur niet; het ordent het bewijs dat beiden nodig hebben. Meer op onze pagina over CO2-compliance met CarbonOS en, voor importeurs, in de CBAM-gids voor Nederlandse importeurs.

Valt mijn onderneming nog onder de CSRD?

Alleen als zij tegelijk meer dan 1.000 werknemers en een netto-omzet van meer dan € 450 miljoen heeft, of als zij als moedermaatschappij van buiten de EU meer dan € 450 miljoen netto-omzet in de EU behaalt en een dochteronderneming of bijkantoor in de EU heeft met meer dan € 200 miljoen netto-omzet. Bindend wordt dat in Nederland pas met de nationale omzetting.

Welke ESRS gelden voor het verslag over boekjaar 2026?

Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563 laat voor boekjaren die in 2026 beginnen drie routes toe: de bestaande standaarden, de bestaande met bepaalde versoepelingen of de herziene. Voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen, gelden de herziene standaarden.

Mag een rapportageplichtige klant emissiedata vragen aan een toeleverancier die niet onder de CSRD valt?

Ja, maar met een bovengrens: voor zijn verslag mag hij van ondernemingen met maximaal 1.000 werknemers niet meer verlangen dan de vrijwillige standaard van Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 voorschrijft. Wie die data op orde heeft en navolgbaar bewaart, hoeft niet elke vragenlijst opnieuw te beantwoorden.

Wilt u zien hoe uw installatiedata vóór boekjaar 2027 controleerbaar worden? Plan een demo met het team van Carbonova.