30.09.2026

CBAM in 2026: wat Nederlandse importeurs nu moeten regelen

Name: Carbonova Build
Brand: Carbonova

Petrochemische installatie 's nachts, van bovenaf gezien

CBAM is sinds 1 januari 2026 definitief van kracht. Wie meer dan 50 ton CBAM-goederen invoert, heeft een toelating van de NEa als CBAM-aangever nodig, koopt vanaf februari 2027 certificaten en doet uiterlijk 30 september 2027 de eerste CBAM-aangifte.

Importeert u in 2026 meer dan 50 ton cement, ijzer en staal, aluminium of kunstmest van buiten de EU, dan moet u toegelaten CBAM-aangever zijn (ook wel geautoriseerde CBAM-aangever genoemd); in Nederland verleent de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) die toelating. Over alle invoer van 2026 dient u uiterlijk 30 september 2027 een CBAM-aangifte in en levert u CBAM-certificaten in, die vanaf februari 2027 te koop zijn. Wat dat kost, hangt vooral af van één keuze: standaardwaarden met opslag, of geverifieerde emissiedata van uw leveranciers.

Wat er sinds 1 januari 2026 geldt

De overgangsperiode, met alleen kwartaalrapportages en zonder betaling, liep op 31 december 2025 af. De vereenvoudigingsverordening (EU) 2025/2083, van kracht sinds 20 oktober 2025, legde de kalender van de definitieve fase vast:

Februari 2027: start van de verkoop van CBAM-certificaten op het gemeenschappelijke centrale platform.
30 september 2027: eerste jaarlijkse CBAM-aangifte over 2026 en inlevering van de certificaten; daarna elk jaar op 30 september over het voorgaande jaar.
Prijs voor 2026: het gemiddelde van de EU ETS-veilingprijzen in het invoerkwartaal. De Europese Commissie publiceerde € 75,36 voor het eerste en € 75,28 voor het tweede kwartaal; het derde volgt op 5 oktober 2026. Vanaf 2027 geldt een weekprijs.
Kwartaalbuffer vanaf 2027: aan het eind van elk kwartaal moeten er certificaten voor minstens 50% van de ingebedde emissies van de sinds 1 januari ingevoerde goederen op uw CBAM-rekening staan.
Gratis toewijzing: het aantal in te leveren certificaten wordt gecorrigeerd voor de gratis toewijzing die vergelijkbare producten in het EU ETS nog krijgen; die toewijzing daalt in 2026 en 2027 telkens met 2,5 procentpunt en verdwijnt in 2034. Een Commissievoorstel van 17 juli 2026 (afbouw tot 2038) is niet aangenomen.

Wie eronder valt: de drempel van 50 ton

Vrijgesteld is wie per kalenderjaar opgeteld niet meer dan 50 ton CBAM-goederen invoert, in nettomassa over alle sectoren en GN-codes. Volgens de Commissie valt zo ongeveer 90% van de importeurs buiten de verplichtingen, terwijl circa 99% van de ingebedde emissies gedekt blijft. Let op:

Waterstof en elektriciteit kennen geen ondergrens.
De drempel geldt per importeur, ongeacht via hoeveel indirecte vertegenwoordigers de zendingen lopen.
Wie de drempel overschrijdt, valt voor alle invoer van dat kalenderjaar onder CBAM, dus ook voor de eerste 50 ton.

Een indirecte vertegenwoordiger die optreedt voor een importeur buiten de EU, of de CBAM-verplichtingen van een EU-importeur overneemt, vraagt zelf toelating aan. In België, en dus voor Vlaamse importeurs, is de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu bevoegd.

Stappenplan voor de komende maanden

Volumes optellen over vestigingen, GN-codes en vertegenwoordigers, voor 2026 en als prognose voor 2027. Onder de drempel vermeldt u code Y137 op de douaneaangifte.
Toelating aanvragen vóór u de drempel passeert. Dat gaat via het Europese CBAM-register (inloggen met eHerkenning); de NEa beslist binnen maximaal 120 dagen. De Douane controleert via het Europese systeem CERTEX of u bent toegelaten en accepteert uw aangifte anders niet.
Installaties in kaart brengen. Koppel elke zending aan de fabriek die het product maakte, niet alleen aan de handelaar.
Leveranciersdata opvragen (zie hieronder). Producenten buiten de EU kunnen hun gegevens via het O3CI-portaal in het CBAM-register met u delen.
Kiezen tussen standaardwaarden en werkelijke emissies. Op de standaardwaarden van de Commissie zit een opslag van 10% voor 2026, 20% voor 2027 en 30% vanaf 2028; voor kunstmest geldt 1%. Werkelijke emissies tellen alleen mee na verificatie door een geaccrediteerde verificateur: leg die tijdig vast.
Liquiditeit plannen. Kopen vanaf februari 2027, kwartaalbuffer van 50% vanaf 2027, inleveren uiterlijk 30 september 2027. Het indienen van de aangifte mag u delegeren aan een derde in de EU; de verantwoordelijkheid blijft bij u.

Wat leveranciers buiten de EU moeten aanleveren

Zonder geverifieerde werkelijke emissies betaalt u over standaardwaarden inclusief opslag, en die opslag stijgt elk jaar. Geverifieerde leveranciersdata hebben dus een directe financiële waarde. Vraag van elke producent:

de specifieke ingebedde emissies per product en installatie, berekend volgens de CBAM-methodiek van de EU;
het productieproces, de samenstelling en de gebruikte precursoren, met hun emissies;
het verificatierapport van een geaccrediteerde verificateur over het betreffende jaar;
waar van toepassing bewijs van een in het land van herkomst daadwerkelijk betaalde CO2-prijs, die op grond van artikel 9 van de CBAM-verordening verrekend mag worden.

Leg dit met deadlines vast in uw inkoopcontracten.

Veelgemaakte fouten

De drempel per zending of vestiging berekenen in plaats van per importeur en kalenderjaar.
Te laat aanvragen: invoer zonder toelating kan een boete opleveren van drie tot vijf keer het standaardbedrag van € 100 per ton CO2-equivalent, dat met de Europese consumentenprijsindex wordt geïndexeerd.
Voorlopige invoer als veilig zien: wordt een uiterlijk 31 maart 2026 ingediende aanvraag afgewezen, dan kunnen voor de tussentijdse invoer alsnog sancties volgen.
De uitbreiding missen: de Commissie stelde in december 2025 voor om ongeveer 180 staal- en aluminiumintensieve downstreamproducten onder CBAM te brengen; lijst en startdatum liggen nog niet vast.

Ook voor olie- en LNG-importeurs: de methaanverordening

Wie olie of gas via Nederlandse havens invoert, valt daarnaast onder de EU-methaanverordening (EU) 2024/1787. Vanaf 1 januari 2027 mogen contracten die op of na 4 augustus 2024 zijn gesloten of verlengd alleen nog olie, gas en kolen betreffen met monitoring, rapportage en verificatie die gelijkwaardig zijn aan de EU-regels. Rapportage over methaanintensiteit start op 5 augustus 2028, maximumwaarden volgen vanaf 2030. Op 20 juli 2026 adviseerde de Commissie de lidstaten om importverplichtingen voor 2027 tot en met 2029 niet te beboeten, maar dat advies is niet bindend. Het wetsvoorstel Uitvoeringswet methaanverordening (36 897), nog in behandeling bij de Tweede Kamer, wijst de NEa aan als toezichthouder op de importbepalingen.

Hoe Carbonova helpt

Carbonova (São Paulo, Brazilië) ontwikkelt Carbonova CarbonOS, een platform met 15 gespecialiseerde AI-agents voor broeikasgasinventarissen, MRV, CBAM-data over ingebedde emissies en rapportage aan toezichthouders. CarbonOS integreert operationele data en leveranciersdata, structureert de ingebedde emissies per installatie en product en legt elke berekening vast in een audittrail voor verificateur en toezichthouder. De verificatie zelf blijft het werk van een geaccrediteerde verificateur. Meer over CO2-compliance met CarbonOS en over onze aanpak voor de chemische industrie, waar waterstof en kunstmest onder CBAM vallen.

Voor olie- en gasproducenten met fakkels is er Carbonova Sense: edge-AI die op het apparaat zelf, uit LWIR-warmtebeeld, RGB-beeld en akoestiek, de verbrandingstoestand van de fakkel afleidt. Sense is geen methaansensor. Zie olie en gas.

Moet ik in 2026 al CBAM-certificaten kopen?

Nee. Certificaten zijn pas vanaf februari 2027 te koop op het gemeenschappelijke centrale platform. De verplichting ontstaat wel bij elke invoer sinds 1 januari 2026: goederen uit 2026 worden afgerekend tegen de gemiddelde prijs van hun invoerkwartaal (€ 75,36 per certificaat in het eerste kwartaal) en inleveren moet uiterlijk 30 september 2027. Vanaf 2027 geldt bovendien een kwartaalbuffer van 50%.

Wat gebeurt er als ik halverwege het jaar boven de 50 ton uitkom?

Dan valt alle invoer van dat kalenderjaar onder CBAM, niet alleen het deel boven de 50 ton. Zonder toelating accepteert de Douane uw aangifte niet, en wordt een eventuele boete berekend over de ingebedde emissies van alle invoer van dat jaar (matiging is mogelijk bij hooguit 10% overschrijding). Vraag toelating aan zodra uw prognose richting 50 ton gaat: de NEa kan tot 120 dagen nodig hebben.

Mag ik in mijn eerste CBAM-aangifte standaardwaarden gebruiken?

Ja. Standaardwaarden van de Commissie hoeven niet geverifieerd te worden, maar bevatten een opslag (10% voor 2026, 20% voor 2027, 30% vanaf 2028; kunstmest 1%). Werkelijke emissies van uw leverancier mag u alleen gebruiken als een geaccrediteerde verificateur ze heeft geverifieerd. Een buitenlandse CO2-prijs verrekent u bij standaardwaarden alleen via jaarlijkse standaardprijzen.

Wilt u zien hoe CarbonOS importvolumes, leveranciersdata en audittrail samenbrengt voordat de eerste CBAM-aangifte nadert? Plan een demo met het team van Carbonova.

Bronnen

Laatst gecontroleerd: 30 september 2026