Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), in het Nederlands het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens, legt een CO₂-prijs op bepaalde goederen die de Europese Unie binnenkomen. Vanaf 2026 dragen staal, aluminium, cement, kunstmest, waterstof en elektriciteit die naar de EU worden verscheept kosten die gekoppeld zijn aan hun ingebedde emissies: EU-importeurs moeten die emissies aangeven en CBAM-certificaten kopen, en zijn daarvoor afhankelijk van nauwkeurige data van exporteurs wereldwijd. Deze gids legt uit hoe CBAM werkt, welke sectoren worden geraakt en hoe u zich met AI voorbereidt.
CBAM is een heffing op de koolstof die is ingebed in goederen die in de Europese Unie worden ingevoerd. Het trekt de CO₂-kosten gelijk tussen goederen die in de EU zijn gemaakt (en onder het EU ETS vallen) en goederen uit landen zonder een vergelijkbare CO₂-prijs. Exporteurs moeten de directe en indirecte emissies van hun producten rapporteren, zodat EU-importeurs die kunnen aangeven en de bijbehorende CBAM-certificaten kunnen kopen.
CBAM dekt ijzer en staal, aluminium, cement, kunstmest (zoals ureum en nitraten), waterstof en elektriciteit. Voor veel exporterende landen zijn staal en aluminium de meest blootgestelde sectoren, goed voor miljarden aan jaarlijkse export naar de EU.
Overgangsfase (oktober 2023 tot december 2025): alleen rapportage van emissies, zonder betaling. Definitieve fase (vanaf januari 2026): de verplichting tot aankoop van CBAM-certificaten gaat in en wordt geleidelijk ingevoerd, naarmate de kosteloze toewijzing onder het EU ETS tot 2034 wordt afgebouwd. Vanaf 2026 hebben exporteurs robuuste systemen voor emissieberekening nodig om standaardwaarden te vermijden, want die vallen duurder uit.
Voor de berekening van emissies voor CBAM zijn nodig: de directe emissies (scope 1) van het productieproces, de indirecte emissies (verbruikte elektriciteit) voor bepaalde goederen, en methodologieën die door de EU worden geaccepteerd. Als exporteurs geen werkelijke data kunnen aanleveren, gelden de standaardwaarden van de EU. Die liggen aanzienlijk hoger en maken CBAM-certificaten duurder.
CarbonOS van Carbonova automatiseert het volledige CBAM-complianceproces: automatische emissieberekening per product en proces, rapportages in het formaat dat de EU vereist, continue monitoring van wijzigingen in de CBAM-regelgeving, simulatie van de financiële impact per product en markt, afstemming op andere verplichtingen voor CO₂-beprijzing en rapportage voor optimalisatie van cross-compliance, en een realtime dashboard met uw CBAM-blootstelling. Plan een demo en maak uw bedrijf klaar voor CBAM.
.avif){kind=small}
.avif)
